Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Уул уурхайн донтолт

(MINING MANIA) 

Миний "defacto” нэвтрүүлгийн анхны зочин, алдарт улс төр судлаач Параг Ханна анх удаа Монголиа гэдэг улс Майньголиа (Minegolia) болно гэж бичсэн юм. Гэхдээ Майньголиа улсын хүн бүр байгалийн баялгийнхаа хөгжил, шимийг хүртэх эсэх нь засаглал аль хэр тунгалаг байхаас хамаарах тухай Чили улсын жишээ болгож ярьж билээ. (www.jargaldefacto. com-д орж бүтнээр нь харна уу) 

Эдүгээ Монгол Улс үнэхээр бүхэлдээ нэгэн том уурхай буюу Minegolia болж, хүн бүрийн амьдрал уул уурхайгаас шууд ба шууд бусаар хамааралтай болчихлоо. Улсын төсвийн орлогын ихэнх хэсэг уул уурхайн компаниудын татвар, хураамжийн төлбөрөөс бүрдэх боллоо. Монгол Улс нүүрсээ зараад анх удаа 40 жилийн турш зэсийн баяжмалаа гаргаснаас илүү орлогыг 2011 оноос олж эхэллээ. (Moncoal-ia)

Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн яамны мэдээллээр 2010 оны байдлаар ажил лах хүчний 3.3 хувь буюу 34.1 мянган хүн уул уурхай, олборлолтын салбарт ажиллаж байна. Харин Швейцарийн хөгжлийн агентлагийн "Тогтвортой бичил уурхай” төсөл болон Ашигт малтмалын газрын өнгөрсөн оны албан ёсны мэдээллээр манай улсад 73 мянган хүн ашигт малтмалыг гар аргаар олборлож, 100 мянган хүн орлогоо нэмэгдүүлэхийн тулд улирлын чанартай үйл ажиллагаа эрхэлж байна. 



Ямар ч гэсэн нийт монголчуудын бараг аравны нэг нь эдүгээ уул уурхайн олборлолт явуулж байгаагийн ихэнх нь бидний хэлдгээр "нинжа” нар ажээ. Тэд бараг бүх аймагт (21-ээс 19-д нь) "ажиллаж” Дундговь, Дорноговь, Хэнтий аймгуудад жоншоор, бусад аймгуудад нь алтаар төрөлжиж, ихэнх нь том компаниудын орхисон газруудад алтны олборлолт явуулж байна. Өнгөрсөн онд Монгол Улс даяар олборлосон 20 гаруй тонн алтны гуравны нэг нь буюу 6.5 тон алтыг нинжа нар (ШХА-гийн мэдээлэл) олборложээ.

Харин том компаниуд нүүрсээ олборлон Хятад руу 130 хүртэл тонн даацтай ачааны машинаар зөөж байна. Тавантолгойгоос олборлож буй бүх нүүрсийг урд хилийн Гашуунсухайт боомтоос дотогшоо 20 км зайд орших Цагаан хад гэдэг газар аваачиж овоолдог. Ганцхан Ухаахудагаас ирэхдээ засмал замаар, бусад нь тус тусын шороон замаар галт тэрэгний тас ралтгүй цуваа мэт ирж нүүр сээ буулгаад буцдаг ажээ. Дараа нь гаалийн шалгалтын дараа дахиж ачаад Гашуунсухайтын цаад талд байгаа Хятадын Ганц модны боомтоор ордог ажээ.

Эдүгээ шороо тоосондоо дарагдсан энэ Цагаан хад гэдэг газар ирдэг олон мянган ачааны машины ачаа буулгаж, хооллож ундлах цэгийг саяхан очсон сэтгүүлчид "гамшгийн бүс” гэж нэрлэжээ. Өнгөрсөн долоо хоногт Байгаль орчин, аялал жуулчлалын шинэ сайд тэнд очиж асуудлыг ашгүй нэг нэрээр нь нэрлэж, "хавиргаар нь тавьж” байлаа.

Яг үнэндээ Монгол Улсын хамгийн том экспортын "лонхны хүзүү” болон гацааж буй Цагаан хад гадэг газар бол өнөө- гийн УИХ, Засгийн газар, түүний яам, агентлагуудад ажиллагсдын ур чадвар, мэдлэг чадавхи, хоорондын уялдаа холбоо, иргэдэдээ хэрхэн үйлчилж байгаагийн хамгийн амьд, хамгийн "хар тоостой” жишээ юм. 

Хэвийн бөгөөд тасралтгүй үйл ажиллагаатай төр засаг бол хамгийн том, хамгийн чухал экспортын асуудлыг шийдэхдээ эхлээд дэд бүтцээ байгуулж, (уг нь эрсдэлээ тооцоод худалдан авагчч ганцхан талын буюу өөрийнх нь хөрөнгөөр бариулж, сүүлд нь борлуулалтын орлогоос төлөх нөхцөлөөр зам бариулах нь оновчтой байсан), байгаль орчин, хүн амын эрүүл ахуйн нөхцөлийг хангахаар тооцож, хил гаалийн холбогдох дэд бүтцийг байгуулаад, экспортолж эхлэх ёстой байсан. Тавантолгойн нүүрсийг одоогоор гурван аж ахуйн нэгж олборлож байгаагаас "Энержи ресурс” л нүүрсээ хилийн үнээр өгдөг учир хил хүртэл 250 гаруй км засмал замыг өөрийн хөрөнгөөр барьж, бусад машинуудаас татвар болгож нэг удаа 500 мянган төгрөг авч байна. Харин суудлын автомашинууд "ӨМӨ” гэсэн дугаартай л биш бол 20 мянган төгрөгийн татварыг "Энержи ресурс” компанид төлдөг аж. "Тавантолгой” ХК нь уурхайн аман дээр нүүрсээ зардаг учир зам болон тээврийн асуудал тэдэнд хамаагүй. Тээврийн гэх компаниуд нь улсаас тусгай зөвшөөрлөө авчихсан учир хувь хүмүүстэй дэд гэрээ хийдэг ажээ. Хувь хүн өндөр төлбөртэй замаар явах сонирхолгүй байдаг. 

"Эрдэнэс Тавантолгой” гэж улсын компани яваандаа өөрийн зам барих төлөвлөгөөтэй гэнэ. Тавантолгойг хуваах тутам өөр өөрийн зам, цахилгаан станц гэх мэт дэд бүтэцтэй болох хандлагатай болжээ. Уг нь энэ бүхнийг зохицуулах төрийн байгууллагууд байдаг ч бие бие рүүгээ түлхсээр сууна. Монголчууд олдохоороо өлдөнө гэдэг нь болж байна.

Монголын төр засгийн уул уурхайн удирдлагын бодлогын хэрэгжилт иймэрхүү маягаар явж, уул уурхайн үйл ажиллагааны байгалийн хор хөнөөлийг үл тоож байгаа цөөхөн хэсэг нь уул уурхайгаас баяжиж, ихэнх хэсэг нь хишгийг нь хүртэхгүй байгаатай нийлээд иргэдийн дунд Mining Phobia буюу уул уурхайн айдас бий болж эхэллээ. Төр засгаас уул уурхайн хөгжлийн асуудлаар төсөл бүрээр нь хөөцөлдөхөөс гадна нэгдсэн бодлоготой ажиллах цаг болжээ. Хариуцлагатай уул уурхай, ногоон уул уурхай, компанийн нийгмийн хариуцлагын тухай Канад, Австрали улсуудын Засгийн газруудын тодорхой санаачилга, жишээнээс тусган авч, уул уурхайн холбогдолтой хууль журмуудаа цогц, боловсронгуй болгох шаардлагатай байна.
Д.Жаргалсайхан 
Уул уурхайн донтолт
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Газрын тосны үнэ 2022 оноос хойших хамгийн өндөр дүнгээр буурч, баррель нь $67 болов

 OPEC-ийн Өргөтгөсөн бүлэг V сарын олборлолтоо гурав дахин нэмэгдүүлнэ ...

2025 оны 04 сарын 04, 18 цаг 06 минут
ОПЕК+ бүлгийн орнууд олборлолтоо эрс нэмэгдүүлнэ

 БЕРЛИН, 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 4 /DW/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч ...

2025 оны 04 сарын 04, 11 цаг 26 минут
Висмут металлын үнэ хоёрдугаар сараас хойш 500 хувиар өслөө

 Будгаас батлан хамгаалах хүртэлх аж үйлдвэрийн салбаруудад ...

2025 оны 04 сарын 03, 13 цаг 54 минут
2025 оны 04 сарын 02, 12 цаг 34 минут
2025 оны 04 сарын 02, 11 цаг 28 минут
Далайн гүнээс 100 сая тонн нөөцтэй газрын тосны ордыг илрүүлжээ

 Гуравдугаар сарын 31-нд Хятадын үндэсний тэнгисийн нефтийн ...

2025 оны 04 сарын 02, 10 цаг 36 минут
Ураны үнийн савлагаа “Орано Майнинг”-тай хийсэн гэрээнд нөлөөлөх үү

 Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн ураны зах зээлд эрэлт, нийлүүлэлтийн ...

2025 оны 04 сарын 01, 09 цаг 41 минут
2025 оны 03 сарын 31, 21 цаг 49 минут
Зэсийн үнэ тогтворжиж байна

 Зэсийн үнэ өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс өсөлттэй буюу энэ онд оргил ...

2025 оны 03 сарын 31, 20 цаг 42 минут
Багануурын уурхайд амиа алдсан хоёр хүн метилийн спирт уусан байж болзошгүй байна

  Багануурын нүүрсний уурхайд хоёр хүн нас бараад байна. Зургаан хүн ...

2025 оны 03 сарын 31, 13 цаг 07 минут
Д.Трамп Оросын нефтийн экспортод шинэ татвар ногдуулна гэжээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Оросын талын буруугаас болж ...

2025 оны 03 сарын 31, 13 цаг 06 минут
Газрын ховор элемент уран биш тусдаа ойлголт

 Монголын уул уурхайн салбарт сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд уран ...

2025 оны 03 сарын 31, 10 цаг 12 минут
Төмрийн баяжмалын арилжаа амжилттай байгаа ч нүүрсний арилжаа зогсонги хэвээр байна

 Уул уурхайн биржээр энэ долоо хоногт "Монголросцветмет” ТӨҮГ-аас ...

2025 оны 03 сарын 30, 09 цаг 48 минут
2025 оны 03 сарын 29, 14 цаг 29 минут
Л.Оюун-Эрдэнэ: Сүүлийн дөрвөн жилд экспортын орлого 2 дахин өсөж, ДНБ 80.0 их наяд болж нэмэгдсэн

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Монгол Улсыг 2021-2025 онд ...

2025 оны 03 сарын 29, 13 цаг 31 минут
Гүний уурхайд олон улсад өрсөлдөх боловсон хүчин бэлтгэж эхэллээ

Рио Тинто групп Австралийн Квинсландын Их сургуультай хамтран уул уурхайн ...

2025 оны 03 сарын 28, 10 цаг 23 минут
2025 оны 03 сарын 27, 20 цаг 04 минут
2025 оны 03 сарын 27, 13 цаг 36 минут
Австралийн “Jade Gas Holdings” компани говиос метан хийн үлэмж нөөц илрүүлэв

 Манай улсад үйл ажиллагаа явуулдаг Австралийн Хөрөнгийн биржид ...

2025 оны 03 сарын 27, 13 цаг 20 минут
2025 оны 03 сарын 26, 17 цаг 51 минут
2025 оны 03 сарын 26, 17 цаг 40 минут
Ц.Туваан: "Ачит ихт" ХХК эзэмшил хувиасаа төрд буцаан олгох хэлэлцээнд орж эхэлсэн

  Төрийн хөрөнгөөр хайгуул хийсэн стратегийн орд газруудын 34-50 ...

2025 оны 03 сарын 26, 14 цаг 00 минут
Б.Жавхлан: Нүүрсний төмөр замын тээврийн зардлыг 50 хувиар буурууллаа

  Засгийн газраас байгуулсан экспортыг эрчимжүүлж, валютын нөөцийг ...

2025 оны 03 сарын 26, 09 цаг 23 минут
МХБ-ээр арилжсан нүүрсний биет хэмжээ I-II сард өмнөх оны мөн үеэс огцом буурлаа

 Эсрэгээрээ төмрийн баяжмалын арилжаа эрчимжиж, эсрэгээрээ 6 дахин ...

2025 оны 03 сарын 25, 16 цаг 43 минут
2025 оны 03 сарын 25, 14 цаг 56 минут
Түүхий нүүрсний үнэ буурсан ч баяжуулсан нүүрсний эрэлт хэвээр байна

 Манай улсын нүүрсний гол худалдан авагч болох БНХАУ нүүрсний ...

2025 оны 03 сарын 25, 10 цаг 31 минут
Газрын тосны үнэ цаашид ч буух төлөвтэй байна

 Өнгөрсөн онд брент газрын тос баррель нь 85 ам.долларт хүрч, ...

2025 оны 03 сарын 25, 10 цаг 30 минут
Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил холболтын хэлэлцээрийг МАН-ын бүлэг 100 хувь дэмжлээ

  УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хуралдаанаар Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын ...

2025 оны 03 сарын 24, 19 цаг 03 минут
“Ухаахудаг”-аас ухарвал Засгийн газар унасантай адилхан болно

  Монголын төрийн тогтолцоо буюу институциудын “ажил үүргийн ...

2025 оны 03 сарын 24, 08 цаг 46 минут
2025 оны 03 сарын 21, 12 цаг 27 минут
Нүүрсний экспортыг 120 биш 91 сая тоннд хүргэх боломжтой

 Манай улсын хувьд нүүрсний экспортын хэмжээг энэ онд 83 сая тоннд ...

2025 оны 03 сарын 21, 08 цаг 46 минут
Б.Жавхлан: БНХАУ-д нүүрсний эрэлт уналаа уналаа гэхэд таван хувиар л буурсан

 Сангийн сайд Б.Жавхлан Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан ...

2025 оны 03 сарын 20, 12 цаг 33 минут
Нүүрс, зэсийн баяжмал, төмрийн хүдэр арилжаалах журмыг батлав

 Санхүүгийн зохицуулах хорооны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 6 ...

2025 оны 03 сарын 20, 11 цаг 53 минут
"Эрдэнэс Тавантолгой"-н 70 гаруй ажилчин хоолны хордлогод оржээ

  Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын нутаг дэвстгэрт үйл ажиллагаа ...

2025 оны 03 сарын 20, 11 цаг 45 минут
2025 оны 03 сарын 20, 10 цаг 45 минут
Хийн хоолойгоор эрчим хүч биш “эрлэгийн элч” орж ирэх вий!

 Засгийн газар өнгөрсөн долоо хоногт Тусгай үүрэгт Элчин сайд гэх ...

2025 оны 03 сарын 20, 09 цаг 33 минут
Нүүрсний үнэ цаашид ч буурна

 Дэлхийн зах зээл дээр нүүрсний үнэ энэ онд мөн ирэх онд ч үргэлжлэн ...

2025 оны 03 сарын 19, 18 цаг 30 минут
БНХАУ иргэдийн хэрэглээг сэргээх амлалт өгч, зэсийн үнэ сүүлийн 5 сарын дээд түвшинд хүрлээ

 Дэлхийн металлын хамгийн том хэрэглэгч БНХАУ хэрэглээний зах зээлээ ...

2025 оны 03 сарын 19, 14 цаг 54 минут
2025 оны 03 сарын 19, 13 цаг 16 минут
2025 оны 03 сарын 18, 15 цаг 38 минут
Хятад импортын нүүрсний хяналтаа чангаруулж, чанаргүй нүүрсийг хязгаарлана гэж мэдэгдлээ

 2024 он бол манай улсын уул уурхайн салбарт тэр дундаа нүүрсний ...

2025 оны 03 сарын 18, 14 цаг 15 минут
Трампын үүсгэж буй тодорхойгүй байдал алтны эрэлтийг нэмлээ

 АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трампаас үүдэлтэй улс төр, эдийн засгийн ...

2025 оны 03 сарын 18, 12 цаг 01 минут
Хятадын компаниуд энэ сард Оросын газрын тосноос зайлсхийв

  Хятадын төрийн өмчит газрын тосны компаниуд энэ сард Оросын ...

2025 оны 03 сарын 17, 16 цаг 16 минут
2025 оны 03 сарын 17, 15 цаг 49 минут
"Neptune" пуужингаар Оросын нефтийн үйлдвэрт цохилт өгчээ

 Украинд үйлдвэрлэсэн алсын тусгалын "Neptune" пуужинг амжилттай ...

2025 оны 03 сарын 17, 11 цаг 43 минут
Бүх төрлийн үйлчилгээний төлбөр, хураамжийг нэмэгдүүлэхгүй байхыг үүрэг болголоо

  Засгийн газрын хуралдаанаар олон улсын тарифын хямрал, ...

2025 оны 03 сарын 14, 18 цаг 46 минут
Б.Жавхлан: Нүүрсний үнэ унаж байгаа ч төсөвт цочрол үүсэхээр хэмжээнд хүрээгүй

  Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаас гарсан шийдвэрийн ...

2025 оны 03 сарын 14, 17 цаг 32 минут
Хайгуулаа орхигдуулсан газрын тос

 Шинэ он гарсаар уул уурхай, хайгуулын салбарын олон улсын томоохон ...

2025 оны 03 сарын 14, 16 цаг 30 минут
Таримын газрын тосны ордын гүний газрын тос, байгалийн хийн олборлолт 150 сая тоннд хүрчээ

  3-р сарын 13-нд Петрочайна компаниас мэдээлснээр, Хятад улсын хэт ...

2025 оны 03 сарын 14, 13 цаг 23 минут
Уул уурхайн бүтээгдэхүүний бирж топ шийдэл биш юм бол...

 Манай улс 2022 онд Уул уурхайн биржийн тухай хуулийг баталснаар энэ ...

2025 оны 03 сарын 14, 12 цаг 27 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани